Có một điều mình nhận ra sau nhiều năm chơi game với người yêu: game đối kháng rất dễ làm nhau mất vui. Thua thì bực, thắng thì bị nói “được rồi, thắng em rồi nè”. Càng chơi càng căng. Game hợp tác thì khác hẳn. Hai người cùng đứng về một phía, cùng đối mặt với kẻ địch hoặc câu đố, và kết quả chung là “chúng ta làm được” hoặc “chúng ta chưa làm được”. Không ai thắng ai, không ai thua ai. Mình nghĩ đây là lý do game co-op hợp với các cặp đôi hơn nhiều so với game đối kháng.
Vì sao hợp tác ít gây cãi nhau hơn đối kháng
Khi hai người chơi đối kháng, cấu trúc của game ép một người thắng và một người thua. Không có ngoại lệ. Dù game hay đến đâu, sau cùng vẫn có người thất bại, và thất bại thì khó chịu. Nhất là khi hai người chơi có trình độ chênh lệch, trận đấu một chiều càng làm bên thua cảm thấy bị xúc phạm.
Game co-op 2 người thì không. Cả hai cùng cố gắng hoàn thành mục tiêu. Nếu làm được, cả hai cùng mừng. Nếu không làm được, cả hai cùng thất bại, và điều đó tạo ra cảm giác “chúng ta cùng nhau giải quyết vấn đề” thay vì “tại sao mày chơi kém vậy”. Mình thấy các cặp chơi co-op với nhau thường cười nhiều hơn, ít mặt nặng mày nhẹ hơn.
Nói thẳng luôn: game đối kháng hợp với bạn bè cùng trình muốn thi thố, không hợp với cặp đôi. Cặp đôi cần cảm giác cùng nhau làm gì đó, không cần cảm giác đánh bại nhau.
Các dạng hợp tác thường gặp
Mình chia ra vài kiểu dễ hiểu:
- Hợp tác giải đố: Hai người cùng nghĩ, cùng phối hợp để qua màn. Portal 2 co-op là ví dụ điển hình. Mỗi người một công cụ, phải bàn nhau mới đi tiếp được.
- Hợp tác hành động: Cùng đánh quái, cùng sống sót. Cấu trúc đơn giản hơn, không cần suy nghĩ nhiều.
- Hợp tác sinh tồn/quản lý: kiểu Overcooked, hai người cùng nấu ăn, cùng phục vụ khách dưới áp lực thời gian. Dạng này vui nhưng cũng dễ gây stress nếu ai đó hay mất bình tĩnh.
- Hợp tác phiêu lưu: cùng đi qua một câu chuyện, mỗi người điều khiển một nhân vật. It Takes Two hay A Way Out đều thuộc dạng này. Hai nhân vật có cơ chế riêng, phải phối hợp mới qua được.
Mỗi dạng phù hợp với tính cách khác nhau. Nếu hai người thích suy nghĩ, giải đố hay hơn. Nếu thích adrenaline, hành động phù hợp hơn. Không có dạng nào “tốt nhất”, chỉ có dạng hợp với cặp của mình.
Game hợp tác cho người mới
Nếu chưa từng chơi game cùng ai hoặc một trong hai người chưa quen dùng tay cầm, nên bắt đầu từ game đơn giản.
Game 2 người lửa và nước (Fireboy and Watergirl) là lựa chọn tốt. Nó chạy trên trình duyệt, không cần cài đặt, điều khiển bằng phím mũi tên đơn giản. Hai nhân vật có luật chơi riêng: nhân vật lửa không chạm nước, nhân vật nước không chạm lửa. Phải cùng nhau mở đường, kéo đòn bẩy, thu thập viên đá. Không áp lực thời gian, không quái vật, chỉ có câu đố nhẹ nhàng. Đây cũng là một trong những game hai người miễn phí dễ tiếp cận nhất.
Khi đã quen, có thể chuyển sang game nặng hơn trên PC hoặc console. Unravel Two cũng dễ tiếp cận, hình ảnh đẹp, cơ chế không phức tạp. Còn nếu muốn trải nghiệm câu chuyện dài hơi hơn, It Takes Two thiết kế riêng cho hai người và mỗi màn đều có cơ chế mới.
Nhược điểm: cần giao tiếp, không hợp khi một người im lặng
Viết đoạn này vì mình nghĩ các bài khác thường né. Game co-op không phải lúc nào cũng vui. Nhược điểm lớn nhất: nó đòi hỏi giao tiếp. Hai người phải nói với nhau, phải bảo nhau “mày qua bên trái đi”, “mày giữ cái này tao qua được không”. Nếu một người chơi mà không nói gì, không có phản hồi, game co-op trở nên khó chịu hơn cả chơi một mình.
Mình gặp trường hợp này rồi. Người bên cạnh chơi nhưng không tương tác bằng lời, không báo trước khi làm gì, chỉ bấm nút im lặng. Kết quả là hai người hay đâm vào nhau, hay làm hỏng bước của đối phương, và không ai biết lỗi ở đâu. Game co-op mà thiếu giao tiếp thì giống như hai người cùng đẩy xe nhưng một người không biết xe đang đi hướng nào.
Ngoài ra, game co-op cũng phụ thuộc vào cả hai cùng muốn chơi. Nếu một người không có hứng, ép cũng không vui. Đây là điểm khác với đối kháng: đối kháng chỉ cần một người muốn chơi là có thể tìm người kia bất kỳ, còn co-op thì người chơi phải quen biết nhau và cùng chủ động.
Nói chung, game co-op không phải lựa chọn hoàn hảo. Nhưng nếu hai người chịu nói chuyện với nhau, chịu cùng nhau suy nghĩ, nó tạo ra trải nghiệm mà game đối kháng không bao giờ có được: cảm giác là một đội.
